COA: P10.6-M Pondo ng Kawit para sa Kalamidad, Hindi Nagamit

Mahigit ₱10.6-M Pondo para sa Kalamidad, Hindi Nagamit ng Kawit LGU sa Ilalim ni Mayor Aguinaldo — COA

KAWIT, Cavite — Nabigong gamitin ng pamahalaang bayan ng Kawit sa ilalim ni Mayor Angelo Emilio Aguinaldo ang mahigit ₱10.6 milyon na pondo para sa disaster preparedness noong 2021, ayon sa ulat ng Commission on Audit (COA) — isang kakulangan na posibleng nagpahina sa kakayahan ng bayan na tugunan ang mga sakuna at emerhensiya.

Batay sa taunang audit report ng COA, mula sa ₱22,476,230.88 na nakalaang Local Disaster Risk Reduction and Management Fund (LDRRMF), tanging ₱11,813,986.00 lamang ang nagamit ng lokal na pamahalaan — katumbas ng 52.56% ng kabuuang pondo. Dahil dito, iniwang hindi nagalaw ang ₱10,662,244.88, bagay na itinuturing ng COA na salungat sa Republic Act No. 10121 o ang Philippine Disaster Risk Reduction and Management Act of 2010.

Sa kabuuang 25 programa, proyekto, at aktibidad (PPAs) na nakapaloob sa Annual Investment Program ng Kawit LGU, siyam ang hindi naipatupad o na-reprogram. Ang mga ito ay may total na appropriations na ₱4,483,361.62 na nanatiling hindi ginastos — nangangahulugang walang aktwal na hakbang na ginawa para sa mga proyekto kahit pa may pondong nakalaan.

Mga Kritikal na Proyektong Napabayaan:

• ₱3 milyon para sa pagtatayo ng Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) Operation Center
• ₱700,000 para sa Biological Hazard Response
• ₱100,000 kada isa para sa clothing/hygiene kits, gamot, maintenance ng evacuation center, at rescue equipment
• ₱150,000 para sa uniforms ng responders
• ₱133,361.62 para sa Search and Rescue Recovery
• ₱100,000 para sa Climate Change Awareness Campaign

Lahat ng nabanggit ay hindi naisakatuparan — isang malinaw na indikasyon, ayon sa COA, ng kakulangan sa pagpapatupad ng disaster preparedness programs. “The inability of the Municipality to fully utilize the LDRRMF affected the intent of achieving the desired goals and objectives of reducing disaster risk and enhancing disaster preparedness and response,” ayon sa report.

Pondo Ipinambawas, Hindi Ipinatupad

Dagdag pa rito, ₱5.4 milyon mula sa walong programa ang binawasan at inilipat ng LGU para sa COVID-19 vaccination program noong Enero 2021. Bagaman kinikilala ng COA ang pangangailangang tugunan ang pandemya, wala pa ring paliwanag kung bakit hindi naipagpatuloy ang orihinal na mga proyekto kahit natapos ang lockdowns sa mga susunod na buwan ng taon.

Posibleng Epekto

Ang hindi paggasta ng pondo para sa mga pangunahing serbisyong pangkalamidad — gaya ng rescue equipment, gamot, at evacuation support — ay naglalagay sa publiko sa panganib, lalo sa panahon ng bagyo, lindol, o pandemya. Ayon sa ilang mga tagamasid, ang kabiguang ito ay indikasyon ng mahinang pamamahala o kawalan ng direksyon sa paggamit ng pondo para sa kaligtasan ng mamamayan.

Wala Pang Tugon

Wala pang opisyal na pahayag si dating Mayor Aguinaldo hinggil sa findings ng COA. Samantala, nananawagan ang ilang residente ng Kawit ng masusing imbestigasyon at pananagutan sa hindi wastong paggamit ng pondong mula sa buwis ng taumbayan.

Ang Republic Act No. 10121 ay nag-uutos sa mga lokal na pamahalaan na tiyaking may sapat na paghahanda sa kalamidad sa pamamagitan ng mga konkretong programa at paggamit ng pondo para sa risk reduction. Ang kabiguang sumunod dito ay maaaring magdulot ng administrative o legal na pananagutan.