Mayor Aguinaldo ng Kawit, Cavite, Iniugnay sa P5.5-M Di-Nairehistrong Tseke — COA Report

Inilantad ng pinakahuling ulat ng Commission on Audit (COA) ang umano’y katiwalian sa pamahalaang lokal ng Kawit, Cavite sa ilalim ng liderato ni Mayor Angelo Emilio Aguinaldo, matapos matuklasan ang halagang P5.52 milyon mula sa 99 tseke na hindi nairehistro at hindi ibinalik sa kaban ng bayan noong katapusan ng 2021.

Ayon sa audit observation sa Kawit2021_Audit Report, bigong sundin ng accounting office ng bayan ang itinakdang alituntunin sa ilalim ng COA GAFMIS Circular No. 2002-001, kung saan dapat na ang mga unreleased checks ay ire-revert o ibabalik sa “Cash in Bank” at kaukulang liability accounts sa pagtatapos ng taon.

Sa halip, sa kabila ng pagkakaroon ng “Schedule of Unreleased Checks” mula sa tanggapan ng Municipal Treasurer, walang isinagawang Journal Entry Voucher (JEV) ang accounting office upang mairehistro ang halagang P5,522,270.64.

Bunsod nito, parehong nabawasan ang iniulat na halaga sa bank account ng pamahalaan at ang liability accounts nito—isang malinaw na paglabag na nagdulot ng understatements sa Statement of Financial Condition ng bayan.

Bagamat isinumite ang Schedule of Unreleased Checks, walang aksyon mula sa accounting office upang tiyakin ang tamang pag-encode at pagsasauli ng pondo.

Ayon sa COA, ito ay lumabag sa mga seksyon 2.3 hanggang 2.5 ng naturang circular na nag-aatas ng buwanan at taunang pagsasaayos ng mga unreleased checks.

Ugat ng Katiwalian?
Lumalakas ang hinala ng mga lokal na tagamasid na ang nasabing pagkukulang ay hindi simpleng administrative lapse kundi bahagi ng sistematikong pag-manipula ng pondo upang hindi ito agad matunton o masilip ng mga tagasuri.

“Kapag hindi mo ni-revert ang mga unreleased checks, puwede mong itago ang tunay na cash position ng lokal na pamahalaan. May mga pagkakataon din na nagagamit ito bilang ‘slush fund’ para sa mga tiwaling aktibidad,” ani ng isang opisyal mula sa COA na tumangging magpabanggit ng pangalan.

Hindi rin nakaligtas sa kritisismo si Mayor Angelo Emilio Aguinaldo, na kabilang sa political dynasty ng Aguinaldo sa Cavite.

Iniuugnay ng mga kritiko ang insidenteng ito sa umano’y masidhing kagustuhan ng alkalde na manatili sa kapangyarihan.

“Hindi ito isolated case. Sa dami ng isyung bumabalot sa kanyang termino, makikitang ginagamit ang posisyon upang protektahan ang pansariling interes, lalo na’t ilang beses na rin siyang nadawit sa isyu ng ghost projects at overpricing,” ani ni Karina Sobrepeña, residente ng Kawit.

Panawagan ng Pananagutan
Nanawagan ang mga civil society organizations sa COA at Department of the Interior and Local Government (DILG) na magsagawa ng mas masusing imbestigasyon sa naturang anomalya. Inaasahang ilalabas ang buong Appendix 10 ng COA Report kung saan makikita ang detalye ng 99 unreleased checks.

Samantala, tumanggi si Mayor Aguinaldo na magbigay ng pahayag kaugnay ng ulat ng COA.

“Panahon na upang managot ang mga opisyal na nagpapabaya o sadyang nagtatago ng pondo ng bayan. Hindi dapat ito palampasin,” pahayag ni Dela Peña.